Vật tư MRO là toàn bộ vật tư phục vụ bảo trì, sửa chữa vận hành, không đi vào sản phẩm. Một nhà máy FDI thường từ 25 đến 35 nhóm. Danh mục chuẩn ở đây chia 33 nhóm theo bảy khối, từ bảo hộ và bảo trì cơ khí tới đóng gói, vệ sinh và hành chính.
Câu hỏi ‘năm nay nhà máy chi bao nhiêu cho găng tay” nghe đơn giản. Nhưng ở nhiều nhà máy, không ai trả lời được trong một buổi sáng. Lý do không nằm ở dữ liệu thiếu. Dữ liệu có đủ.
Lý do nằm ở cách xếp: danh mục chia theo nhóm nhà cung cấp, nên găng tay nằm rải ở bốn nhà cung cấp khác nhau và không cộng lại được.
Trang này đưa một cây nhóm đủ rộng để phủ hết thứ đang mua, và đủ gọn để cọng số lên báo cáo chi tiêu và ngân sách năm sau.
Vật tư MRO là gì và khác nguyên vật liệu ra sao?
Vật tư MRO là vật tư cho bảo trì, sữa chữa và vận hành, viết tắt từ Maintenance, Repair and Operations. Nó không đi vào sản phẩm cuối, nên thường được ghi vào chi phí sản xuất chung. Nguyên vật liệu thì ngược lại: đi thẳng vào sản phẩm và được tính vào giá thành theo định mức.

Hỏi MRO là gì thì dễ nhất là nhìn vào đặc điểm. Nhiều mã. Giá trị mỗi mã nhỏ. tần suất mua cao. Và ít được rà soát. Nguyên liệu có phòng kế hoạch theo giỏi từng tấn. Vật tư gián tiếp thì thường được mua theo yêu cầu của từng bộ phận, mỗi lần một ít.
Bảng dưới là danh mục vật tư nhà máy chia 33 nhóm theo bảy khối. Cột cuối trỏ tới tranh danh mục tương ứng trên website.
DANH MỤC VẬT TƯ MRO CHUẨN, 33 NHÓM THEO BẢY KHỐI
| STT | Nhóm | Ví dụ mặt hàng | Người dùng chính trong nhà máy |
|---|---|---|---|
| 1 | Bảo hộ tay | Găng chống cắt, găng hoá chất, găng chống tĩnh điện | HSE và toàn xưởng |
| 2 | Bảo hộ chân | Giày mũi thép, ủng chống hoá chất, giày chống tĩnh điện | HSE và toàn xưởng |
| 3 | Bảo hộ đầu, mặt và mắt | Mũ bảo hộ, kính bảo hộ, mặt nạ che mặt, kính hàn | HSE, xưởng gia công |
| 4 | Bảo hộ hô hấp | Khẩu trang lọc bụi, mặt nạ nửa mặt, phin lọc | HSE, xưởng hoá chất và sơn |
| 5 | Quần áo bảo hộ | Áo liền quần, áo phản quang, quần áo chống hoá chất | HSE, toàn xưởng |
| 6 | Bảo hộ thính giác | Nút tai, chụp tai, chụp tai lắp mũ | HSE, khu vực ồn |
| 7 | Chống ngã cao | Dây an toàn toàn thân, dây chống sốc, điểm neo | Bảo trì, xây dựng nội bộ |
| 8 | Vòng bi và gối đỡ | Vòng bi cầu, vòng bi đũa, gối đỡ, vòng chặn | Bảo trì cơ khí |
| 9 | Truyền động | Dây đai, xích, nhông, khớp nối, hộp giảm tốc | Bảo trì cơ khí |
| 10 | Làm kín | Joăng, phớt, gioăng tấm, dây tết chèn, vòng O | Bảo trì cơ khí |
| 11 | Bu lông, ốc vít và kim khí phụ trợ | Bu lông, đai ốc, vòng đệm, chốt, kẹp | Bảo trì, lắp đặt |
| 12 | Dầu mỡ bôi trơn | Dầu thuỷ lực, dầu hộp số, mỡ chịu nhiệt, dầu băng trượt | Bảo trì cơ khí |
| 13 | Keo và hoá chất kỹ thuật | Keo khoá ren, keo làm kín mặt bích, chất tẩy dầu, chống gỉ | Bảo trì cơ khí |
| 14 | Khí nén và thuỷ lực | Van, xy lanh, cụm lọc điều áp, ống hơi, khớp nối nhanh | Bảo trì, kỹ thuật |
| 15 | Dụng cụ cầm tay | Cờ lê, tuýp, kìm, tua vít, búa, thước | Bảo trì, lắp đặt |
| 16 | Máy cầm tay và phụ kiện | Máy khoan, máy mài, máy siết, đầu kẹp, pin và sạc | Bảo trì, xưởng gia công |
| 17 | Vật liệu mài và chổi công nghiệp | Đá mài, đá cắt, giấy nhám, chổi thép, chổi nylon mài mòn | Xưởng gia công, bảo trì |
| 18 | Dụng cụ cắt gọt | Mũi khoan, dao phay, taro, mảnh dao, cán dao | Xưởng gia công |
| 19 | Đóng cắt và tủ điện | Aptomat, khởi động từ, rơ le, tủ, thanh cái | Bảo trì điện |
| 20 | Dây cáp và phụ kiện đấu nối | Cáp điện, đầu cốt, ống gen, máng cáp, dây rút | Bảo trì điện |
| 21 | Chiếu sáng nhà xưởng | Đèn nhà xưởng, đèn khẩn cấp, đèn chống nổ | Bảo trì điện, hành chính |
| 22 | Cảm biến và thiết bị đo | Cảm biến tiệm cận, đồng hồ áp, đồng hồ đo điện, thước cặp | Kỹ thuật, chất lượng |
| 23 | Giẻ lau và vật tư thấm hút | Giẻ lau, khăn công nghiệp, gối thấm dầu, cát thấm | Toàn xưởng |
| 24 | Vật tư tiêu hao theo ngành | Kim máy may, suốt chỉ, dao cắt vải, băng dính chuyên dụng | Xưởng sản xuất theo ngành |
| 25 | Vật tư hàn | Que hàn, dây hàn, khí bảo vệ, kính hàn, chụp hàn | Xưởng cơ khí |
| 26 | Chống tĩnh điện và phòng sạch | Thảm, vòng đeo tay, túi chắn tĩnh điện, khăn không xơ | Nhà máy điện tử |
| 27 | Băng keo và màng PE | Băng keo dán thùng, băng keo kỹ thuật, màng quấn pallet | Đóng gói, kho |
| 28 | Thùng carton và vật liệu chèn | Thùng carton, xốp chèn, ke góc, giấy chèn | Đóng gói |
| 29 | Pallet và khay nhựa | Pallet nhựa, pallet gỗ, khay linh kiện, thùng nhựa | Kho vận |
| 30 | Thiết bị nâng hạ và di chuyển nhỏ | Xe đẩy, xe nâng tay, thang nhôm, palăng xích | Kho vận, bảo trì |
| 31 | Hoá chất vệ sinh công nghiệp | Chất tẩy dầu mỡ, chất tẩy sàn, chất khử trùng, dung môi | Vệ sinh công nghiệp |
| 32 | Dụng cụ vệ sinh và thu gom rác | Cây lau sàn, máy chà sàn, thùng rác, túi rác, xe thu gom | Vệ sinh công nghiệp |
| 33 | Văn phòng phẩm và vật tư hành chính | Giấy, bút, nhãn dán, mực in, bìa hồ sơ, vật tư 5S | Hành chính, kho, chất lượng |
Nguồn: BAMBUMRO tổng hợp từ cơ cấu mua hàng của các nhà máy FDI khu vực Đông Nam Bộ; cột trang danh mục theo sơ đồ website bambumro.com tại thời điểm soạn bài.
Chia nhóm theo nguyên tác nào?
Chia theo từng chức năng sử dụng, không chia theo nhà cung cấp và khôn chia theo vị trí kho. Mỗi mã chỉ nằm ở một nhóm. Nếu một mã hợp hai nhóm, chọn nhóm theo người dùng chính. Danh mục ở đay có bảy khối lớn và 33 nhóm con, co giãn được theo ngành nhưng không nên vượt 40.
Nguyên tắc thứ nhất là điều kiện để phân nhóm vật tư gián tiếp có ích. Chia theo nhóm nhà cung cấp thì khi đổi nhà cung cấp, lịch sử chi tiêu đứt đoạn. Chia theo vị trí khi thì một loại găng tay nằm ở ba kho sẽ thành ba con số. Chia theo chức năng thì con số vẫn đứng yên dù nhà cung cấp hay kho thay đổi.
Nguyên tá thứ hai tránh đếm trùng. Kính Hàn có thể nằm ở bảo hộ mất hoặc ở vật tư hàn. Chọn một. Người dùng chính của kính hàn là thợ hàn, nhưng người chịu trách nhiệm cấp phát là HSE, nên danh mục này xếp kính hàn vào nhóm bảo hộ đầu, mặt và mắt. Quan trọng là quyết một lần và ghi lại.
Nguyên tắc thứ ba giữ cây gọn. Dưới 25 nhóm thì không cộng được theo cách có ích cho quyết định. Trên 40 nhóm thì việc gán nhóm thành tùy tiện, mỗi người gán một kiểu. Phép thử đơn giản: nhóm nào có ít hơn một phần trăm số dòng đơn và không có người dùng riêng thì gộp vào nhóm lớn hơn.
Sẽ có ý kiến rằng nhóm bu lông quá nhỏ để đưa vào danh mục chuẩn, và trang bu lông và kim khí phụ trợ cho thấy số mã thật của nhóm này lớn tới đâu.
Bảy khối lớn gồm những gì?
Bảy khối gồm: bảo hộ cá nhân, bảo trì cơ khí, dụng cụ và vật liệu gia công, điện và điều khiển, vật tư tiêu hao, đóng gói và kho vận, vệ sinh và hành chính. Mỗi khối gắn với một hoặc hai người dùng chính trong nhà máy. Gắn được người dùng chính là gắn được người chịu trách nhiệm định mức.
Khối bảo hộ cá nhân (nhóm 1 tới 7)
Bảy nhóm, người dùng chính là HSE. Định mức thường tính theo đầu người và theo vị trí công việc. Mỗi nhóm có tiêu chuẩn riêng: găng tay chống cắt đặt theo EN 388, giày bảo hộ theo bảng cỡ và cấp chống trượt. Khối bảo hộ mở đầu danh mục vì nó có nhiều dòng đơn nhất, và nhóm đầu tiên của khối này được liệt kê đủ ở trang bảo hộ tay cho nhà máy.
Khối bảo trì cơ khí (nhóm 8 tới 14)
Bảy nhóm, người dùng chính là tổ bảo trì cơ khí. Đây là khối mà mã hàng gắn với máy chứ không gắn theo mô tả chung. Dầu bôi trơn đọc theo cấp ISO VG. Kéo khóa ren và keo làm kín thường theo mã Loctite ghi trong sổ tay máy. Bảy nhóm của khối bảo trì cơ khí có mã theo máy chứ không theo mô tả, và cách tra mã đó nằm ở trang vật tư bảo trì cơ khí.
Khối dụng cụ và vật liệu gia công (nhóm 15 tới 18)
Bốn nhóm, người dùng chính là xưởng gia công và tổ bảo trì. Nhóm vật liệu mài và chổi công nghiệp gồm đá mài, giấy nhám và chổi thép, nơi các hãng như Osborn có dải mã riêng theo vật liệu sợi và đường kính. Nhóm dụng cụ cắt gọt là nhóm giá trị cao nhất của khối và gắn chặt với vật liệu phôi.
Khối điện và điều khiển (nhóm 19 tới 22)
Bốn nhóm, người dùng chính là tổ bảo trì điện và bộ phận kỹ thuật. Thông số quyết định là điện áp, dòng định mức và cấp bảo vệ vỏ. Đèn và cảm biến lắp ở khu rửa hoặc khu bụi thường cần cấp IP65 trở lên. Nhóm thiết bị đo gồm cả dụng cụ của phòng chất lượng, như thước cặp, đồng hồ áp và cân điện tử công nghiệp.
Khối vật tư tiêu hao (nhóm 23 tới 26)
Bốn nhóm, dùng ở gần như mọi xưởng. Nhóm tiêu hao theo ngành thay đổi nhiều nhất giữa các nhà máy: kim máy may với nhà máy dệt may, vật tư hàn với nhà máy cơ khí, vật tư chống tĩnh điện với nhà máy điện tử. Khối tiêu hao là khối có tần suất mua cao nhất trong 33 nhóm, và các mã cụ thể của khối này nằm ở trang vật tư tiêu hao cho nhà xưởng.
Khối đóng gói và kho vận (nhóm 27 tới 30)
Bốn nhóm, người dùng chính là bộ phận đóng gói và kho. Quy cách thường do khách hàng của nhà máy quy định, nên mã hàng có thể đổi theo đơn hàng xuất. Băng keo, màng PE và thùng carton là nhóm tiêu hao theo sản lượng.
Khối vệ sinh và hành chính (nhóm 31 tới 33)
Ba nhóm, người dùng chính là bộ phận vệ sinh công nghiệp và hành chính. Văn phòng phẩm và vật tư 5S trông nhỏ, nhưng thường là nhóm có nhiều chứng từ nhất so với giá trị. Hai nhóm vệ sinh hay bị mua rời từng lần theo yêu cầu đột xuất và tạo ra rất nhiều chứng từ nhỏ, và các mã gom được nằm ở trang vệ sinh công nghiệp cho nhà xưởng.
Nhóm nào chiếm nhiều dòng đơn nhất và nhóm nào chiếm nhiều tiền nhất?
Đây là hai câu hỏi khác nhau và thường cho hai câu trả lời khác nhau. Nhóm nhiều dòng đơn thường là bảo hộ, tiêu hao, văn phòng phẩm và vật liệu mài. Nhóm nhiều tiền thường là phụ tùng bảo trì, dụng cụ cắt và thiết bị điện. Mỗi loại cần một chiến lược riêng.

Phân tích ABC xếp mã theo giá trị chi tiêu. Nó trả lời câu hỏi thứ hai rất tốt. Nhưng nếu chỉ nhìn ABC, nhóm nhiều dòng đơn giá trị nhỏ sẽ rơi vào nhóm C và bị bỏ qua. Đó chính là phần tail spend: chiếm phần lớn số đơn, phần nhỏ số tiền, và gần như không ai rà soát.
Nhóm nhiều dòng đơn là nơi tiết kiệm được chi phí xử lý: ít đơn hơn, ít giờ công hỏi giá hơn, ít giờ công hỏi giá hơn. Nhóm nhiều tiền là nơi tiết kiệm được đơn giá: đàm phán theo sản lượng, đánh giá lại nguồn. Hai chiến lược khác nhau, cần hai người khác nhau trong phòng thu mua theo dõi.
Nhóm giày và ủng có dải cỡ riêng nên phải đặt theo bảng cỡ chứ không theo số lượng chung, và bảng đó nằm ở trang bảo hộ chân cho nhà máy.
Bài này không nêu tỉ trọng chung cho từng nhóm, vì mỗi nhà máy một khác. [CẦN XÁC MINH: tỉ trọng chi tiêu và số dòng đơn của từng nhóm tại nhà máy. Nguồn nên tra: dữ liệu mua hàng 24 tháng của chính nhà máy. Bài không nêu con số tỉ trọng chung cho mọi nhà máy.]
Gắn mã nhóm ra sao để cộng được số?
Mỗi nhóm một mã nhóm hàng vật tư cố định, ngắn, và không mang thông tin mã sản phẩm. Mã nhóm chỉ trả lời cho câu hỏi “thuộc nhóm nào”. Thông tin như kích cỡ, vật liệu, hãng nằm ở mã hàng, không nằm ở mã nhóm. Tách hai lớp này thì đổi sản phẩm không làm đổi nhóm.
Một cách gắn mã đơn giản là hai lớp: một ký tự cho khối, hai chữ số cho nhóm. Cách này đọc được bằng mắt và đủ cho bảng tính.
Với nhà máy cần báo cáo lên tập đoàn, có thể ánh xạ mỗi nhóm nội bộ sang một mã trong hệ phân loại quốc tế như UNSPSC. Không cần đổi hệ nội bộ. Chỉ cần thêm một trường ánh xạ, dùng khi trao đổi số liệu với công ty mẹ hoặc với nhà cung cấp nước ngoài.
Vì sao không nên tạo nhóm mới cho mỗi mã hàng mới?
Mỗi lần có mã mới mà tạo nhóm mới, sau một năm cây danh mục phình ra hàng trăm nhóm, mỗi nhóm vài dòng. Lúc đó không cộng được gì nữa, và danh mục quay lại đúng tình trạng ban đầu.
Quy ước nên có: chỉ một người được tạo nhóm mới, và chỉ khi mã mới không hợp với bất kỳ nhóm nào trong 33 nhóm. Mã mới hợp với nhóm có sẵn thì gán vào nhóm đó, kể cả khi chưa thật khớp.
Nhà máy nào thì cần bao nhiêu nhóm?
Phần lớn nhà máy dùng 25 tới 35 nhóm, nhưng trọng tâm khác nhau theo ngành. Dệt may nặng ở khối bảo hộ, tiêu hao sản xuất và vệ sinh. Cơ khí chính xác nặng ở khối dụng cụ, bảo trì cơ khí và đo kiểm. Điện tử nặng ở khối chống tĩnh điện, phòng sạch và đóng gói.
Một nhà máy dệt may ở VSIP Bình Dương có thể không cần nhóm vật tư hàn riêng. Một nhà máy khuôn mẫu ở Nhơn Trạch thì gần như chắc chắn cần tách dụng cụ cắt gọt thành nhiều nhóm con. Cây 33 nhóm là điểm xuất phát, không phải khuôn bắt buộc. Bỏ nhóm không dùng, tách nhóm quá lớn, miễn tổng không vượt 40.
Khi chọn nhà cung cấp vật tư công nghiệp theo cây này, câu hỏi đúng không phải là “ai bán được nhiều nhóm nhất”. Câu hỏi đúng là “nhóm nào gom được về một đầu mối, nhóm nào cần quan hệ trực tiếp với hãng”.
Không nhà cung cấp nào phục vụ tốt cả 33 nhóm. Một số nhóm cần quan hệ trực tiếp với hãng: dụng cụ cắt cần kỹ sư ứng dụng xuống xưởng thử, thiết bị điện cần hỗ trợ kỹ thuật của hãng, cảm biến cần đúng đời máy. Chúng tôi nói thẳng: mục tiêu hợp lý không phải là một nhà cung cấp cho tất cả, mà là giảm số đầu mối cho phần lớn nhóm và giữ quan hệ trực tiếp ở vài nhóm còn lại. Nhà máy nào bị chào một nhà cung cấp duy nhất cho toàn bộ danh mục nên hỏi kỹ ai đứng sau từng nhóm.
BAMBUMRO là nhà phân phối vật tư MRO tại khu vực Đông Nam Bộ – Việt Nam, đại lý chính thức của Osborn và Loctite, phục vụ các nhà máy FDI trong ngành dệt may, cơ khí chính xác và điện tử.
Toàn bộ mã đang bán được xếp theo cây nhóm này ở trang cửa hàng vật tư công nghiệp, để người mua đi từ nhóm xuống mã mà không cần biết trước tên hãng.
Bước tiếp theo
BAMBUMRO cung ứng phần lớn 33 nhóm trong danh mục này cho các nhà máy FDI tại Bình Dương, Đồng Nai, Long An và TP.HCM — 8.680 mã hàng, một đầu mối, một công nợ. Bảng 33 nhóm có bản tải về dạng bảng tính, kèm cột mã nhóm, cột ánh xạ UNSPSC để trống và cột người dùng chính, để Thu mua và Kho điền theo dữ liệu của chính nhà máy và chuyển tiếp nội bộ. Nếu anh/chị muốn có con số xuất phát, bảng tải về có thêm trang baseline 30 ngày, 5 chỉ số: số nhà cung cấp · số đơn mua mỗi tháng · số lần đặt khẩn trong 90 ngày · số giờ dừng chuyền do thiếu vật tư · giá trị tồn kho không luân chuyển trên 90 ngày. → Tải bảng danh mục 33 nhóm và trang baseline ở cuối bài · Cần dựng cùng, liên hệ bambumro.com/lien-he/ · One-stop. One Supplier. Zero Interruption.
Câu hỏi thường gặp
MRO gồm những loại vật tư nào?
Là toàn bộ vật tư phục vụ bảo trì, sửa chữa và vận hành nhà máy nhưng không đi vào sản phẩm cuối. Nó gồm bảo hộ lao động, phụ tùng bảo trì, dụng cụ, vật tư điện, vật tư tiêu hao, vật tư đóng gói, hoá chất vệ sinh và vật tư hành chính. Đặc điểm chung là nhiều mã, giá trị mỗi mã nhỏ, tần suất mua cao, và thường được ghi vào chi phí sản xuất chung.
Một nhà máy nên chia bao nhiêu nhóm là hợp lý?
Từ 25 tới 35 nhóm cho phần lớn nhà máy sản xuất. Ít hơn thì không cộng được số theo cách có ích cho quyết định. Nhiều hơn 40 thì việc gán nhóm trở nên tuỳ tiện và mỗi người gán một kiểu. Nguyên tắc kiểm tra: nếu một nhóm có ít hơn một phần trăm số dòng đơn và không có người dùng riêng, hãy gộp nó vào nhóm lớn hơn.
Nhóm nhiều dòng đơn và nhóm nhiều tiền, nên tập trung vào nhóm nào trước?
Hai nhóm cho hai loại kết quả. Nhóm nhiều dòng đơn, thường là bảo hộ, tiêu hao và văn phòng phẩm, cho kết quả bằng cách giảm số bộ chứng từ và giảm giờ công. Nhóm nhiều tiền, thường là phụ tùng và dụng cụ cắt, cho kết quả bằng đơn giá. Nếu phòng thu mua đang quá tải, hãy bắt đầu từ nhóm nhiều dòng đơn để giành lại thời gian.
Có bắt buộc dùng hệ phân loại quốc tế không?
Không bắt buộc. Hệ nhóm nội bộ vẫn dùng được nếu nhất quán và đủ chi tiết để cộng chi tiêu. Ưu điểm của hệ quốc tế như UNSPSC là dễ trao đổi số liệu với công ty mẹ và với nhà cung cấp nước ngoài. Nhiều nhà máy chọn cách giữ nhóm nội bộ và gắn thêm một trường ánh xạ sang hệ quốc tế, dùng khi báo cáo lên tập đoàn.











